Nitroglycerine ( C3H5N3O9 )

ไนโตรกลีเซอรีน เป็นวัตถุระเบิดแรงสูงที่มีลักษณะเป็นของเหลวหากบริสุทธิจะใสไม่มีสี ไม่ละลายน้ำแต่ละลายได้ในอัลกอฮอล์ ได้มีการค้นพบครั้งแรกในปีคริสต์ศักราช 1846 โดยนักวิทยาศาสตร์ชาวอิตาลีชื่อ Ascanio Sobrero โดยการนำไขสัตว์ (Glycerol) มาผสมกับกรดดินประสิวและกรดกำมะถันที่อุณหภูมิต่ำมากๆ แต่ไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในทางการค้าได้เนื่องจาก ไนโตกลีเซอรีนสามารถระเบิดได้ง่ายมาก้วยแรงกระแทกเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ต่อมาในปี คริสต์ศักราช 1867 อัลเฟต โนเบล (Alfred Nobel) ชาวสวีเดน ได้ศึกษาวิธีการแก้ปัญหาและได้รู้จักวิธีการนำไนโตรกลีเซอรีนมาใช้งานทางการค้าได้โดยการนำมาผสมกับน้ำมัน และซิลิกาจนกลายเป็นของเหลวคล้ายแป้งเปียกซึ่งเขาเรียกว่าไดนาไมต์แป้งเปียก (paste dynamite) ซึ่งสามารถกระตุ้นให้เกิดการระเบิดได้ด้วยเชื้อปะทุในสภาวะที่ควบคุมได้ นอกจากนี้ยังใช้ในทางการแพทย์เป็นยาขยายหลอดเลือดสำหรับผู้เป็นโรคหัวใจขาดเลือด

PETN ( Pentaerythrite Tetranitrate :C5H8N12O4 )

ได้มีการค้นพบเป็นครั้งแรกในปีคศ. 1901 นิยมใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตเชื้อปะทุโดยใช้เป็นประจุล่าง (Base Charge) ใช้ทำสายชนวนระเบิด (Detonating cords) และใช้สำหรับกระตุ้นการระเบิดแรงสูงชนิดอื่น (Cast Boosters) มีลักษณะเป็นผงสีขาวจนถึงสีเทาอ่อนไม่ละลายน้ำแต่ละลายได้ในแอลกอฮอล์ อีเทอร์ อะซีโตนหรือเบนซิน เป็นวัตถุระเบิดที่เสถียรและมีประสิทธิภาพสูงมากที่สุดชนิดหนึ่งมักใช้ผสมกับวัตถุระเบิดแรงสูงชนิดอื่นเช่น RDX ในทางทหารใช้ทำระเบิดพลาสติก เมื่อถูกกระแทกหรือการเสียดสีสามารถระเบิดได้ง่ายกว่า ทีเอ็นที หรือเทตทริล มีความเร็วในการระเบิด 27,200 ฟุตต่อวินาที

Favorite Music

RDX ( Clclotrimethylenetrinitramine, Cyclonite : C3H6N6O6 )

มีลักษณะเป็นผงผลึกสีชมพูจนถึงสีแดงเข้มใช้งานเช่นเดียวกับ PENT คือทำเป็นประจุล่างของเชื้อปะทุ ทำสายชนวนระเบิด ใช้สำหรับกระตุ้นการระเบิดแรงสูงชนิดอื่น มีความเร็วในการระเบิด 27,394 ฟุตต่อวินาที นอกจากนี้ยังใช้ทำยารักษาโรคท่อปัสาวะอักเสบเรียกว่า Methenamine ใช้ในอุตสาหกรรมผลิตพลาสติก และอุตสาหกรรมยางอีกด้วย RDX ประมาณ 83 % ผสมกับขี้ผึ้งหรือวัสดุที่สามารถทำให้มีการปั้นเป็นก้อนได้ง่ายอีก 17 % เรียกว่าระเบิดซีโฟ (C4) เป็นวัตถุระเบิดที่ใช้เพื่อการทหาร

ระเบิด C4

TNT ( Trinitrotoluene, C7H5N3O6 )

ทีเอ็นที มีลักษณะเป็นผลึกสีเหลืองอ่อน มีสูตรทางเคมีคือ C6H2(NO2)3CH3 หรือ C7H5N3O6 เป็นสารไฮโดรคาร์บอนมีกลิ่นหลอมละลายกลายเป็นของเหลวได้ที่อุณหภูมิ 81 องศาเซลเซียส เป็นสารเคมีที่ใช้เป็นวัตถุระเบิดและส่วนผสมของวัตถุระเบิดแรงสูงหลายชนิดทั้งในทางทหารและใช้ในทางการค้า ทีเอ็นที ที่มีการผลิตที่ได้มาตรฐานจะมีเถียรภาพมากกว่าไนโตรกลีเซอรีน และมีความปลอดภัยจากการเสียดสี การกระแทก และไม่มีการดูดความชื้นจึงเก็บไว้ได้นานกว่า โดยทั่วไปจะสามารถจุดระเบิดได้โดยการใช้เชื้อปะทุเท่านั้น ทีเอ็นทีจึงนิยมใช้เป็นวัตถุระเบิดทางการทหารและทางการค้า แต่หากทำปฏิกิริยากับสารประกอบของธาตุหมู่ที่1 (alkalis) จะทำให้ไม่เสถียรและง่ายต่อการระเบิดได้ด้วยความร้อนหรือการกระแทก และเนื่องจากทีเอ็นทีเป็นวัตถุระเบิดที่มีพิษและสามารถติดไฟได้ การขนส่ง ทีเอ็นทีจึงต้องให้มีการทำให้ชุ่มด้วยน้ำอย่างน้อย 10 % ของน้ำหนักทีเอ็นที และต้องมีเครื่องหมาย “วัสดุไวไฟ” ติดไว้อย่างชัดเจน

จากผลการทดลองทางทหารพบว่าผู้คนที่สัมผัสกับดินที่ปนเปื้อน ทีเอ็นที มากๆ อาจมีผลทำให้เป็นโรคโลหิตจาง โรคไต ภูมิคุมกันโรคลดลง การสูดดมกลิ่นของมันทำให้มีอาการปวดหัว การสัมผัสทำให้เกิดการระคายเคืองผิวหนัง และลดความสามารถในการสืบพันธุ์ของผู้ชาย

Favorite Movies

วัตถุระเบิดที่ใช้ในทางการค้าและอุตสาหกรรม ได้แก่ งานโยธา งานเหมืองแร่และเหมืองหิน และงานพิเศษอื่นๆที่ไม่ใช่เพื่อการทหาร สามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ประเภท ตามคุณสมบัติในการใช้งาน ความยากง่ายในการระเบิดและตามกฎหมายควบคุมการขนส่งซึ่งมักเกี่ยวข้องกับความไวในการระเบิดของสารระเบิด หรือวัตถุระเบิดชนิดนั้นๆ คือ

1.วัตถุระเบิดแรงต่ำ (Low Explosive) คือวัตถุระเบิดที่ไม่ให้ช็อกเว็บ (Shock wave) ขณะที่ระเบิด เช่นดินดำ(Black Powder) ผงระเบิดไม่มีควัน (Smokeless Powder) ผงแฟลช (Flash Powder) วัตถุระเบิดแรงต่ำจะถูกกระตุ้นให้ระเบิดได้ โดยการจุดไฟ

2.วัตถุระเบิดชักนำหรือวัตถุระเบิดที่ใช้ในการกระตุ้นให้เกิดการระเบิด (Initiating Explosive or Primary High Explosive) คือวัตถุระเบิดที่ใช้สำหรับเป็นวัตถุระเบิดชักนำ ได้แก่ Lead Azide, Lead Styphnate, Mercury Fulminate, PENT, RDX เป็นต้น เป็นวัตถุระเบิดที่ใช้ทำเชื้อปะทุเพื่อจุดระเบิดแรงสูง ประกอบด้วยวัตถุระเบิดแรงต่ำและวัตถุระเบิดแรงสูงประกอบเข้าด้วยกัน เมื่อมีการจุดระเบิดวัตถุระเบิดแรงต่ำ จะทำให้มีการกระตุ้นให้วัตถุระเบิดแรงสูงที่ใช้เป็นระเบิดชักนำในเชื้อปะทุหรือแก๊ปเกิดการระเบิด และไปกระตุ้นให้ระเบิดแรงสูง เชื้อปะทุที่อยู่รวมกับวัตถุระเบิดแรงสูงเรียกว่า Primer ส่วนวัตถุระเบิดแรงสูงที่ใช้กระตุ้นระเบิดแรงสูงที่เป็นระเบิดหลัก (Main Charge) โดยไม่มีเชื้อปะทุอยู่ด้วยเรียกว่า Booster เกิดการระเบิดขึ้นในลักษณะของปฏิกิริยาลูกโซ่ จากระเบิดที่มีพลังงานน้อยไปสู่วัตถุระเบิดที่มีพลังงานมากกว่า

3.วัตถุระเบิดแรงสูงที่เป็นวัตถุระเบิดหลัก (Secondary High Explosive or Main Charge) คือสารที่ให้ ช็อกเว็บขณะที่ระเบิด เช่น ไดนาไมต์ Watergel, Emulsion Explosive, TNT และ ANFO และสายชนวนระเบิด เป็นต้น วัตถุระเบิดแรงสูง มักจะสามารถกระตุ้นให้เกิดการระเบิดได้ด้วยแก๊ปเบอร์ 6 หรือการกระแทกอย่างแรงจนเกิดเป็น ช็อกเว็บ เช่น การถูกยิงด้วยกระสุนปืน การถูกฟ้าผ่า เป็นต้น แต่วัตถุระเบิดแรงสูงไม่สามารถกระตุ้นให้ระเบิดได้โดยการจุดไฟ จะต้องมีแก๊ปหรือวัตถุที่สามารถผลิตช็อกเว็บกระตุ้นให้มีการระเบิด อย่างไรก็ตามกฎหมายมักมีความเข้มงวดในการควบคุม การขนส่งวัตถุระเบิดแรงสูง เป็นพิเศษ กว่าสารประกอบระเบิด

Favorite TV Shows

4. สารประกอบระเบิด (Blasting Agent) ได้แก่สารประกอบที่ใช้ในการผลิตวัตถุระเบิดแรงสูง หรือวัตถุระเบิดแรงสูงบางชนิด ที่จุดระเบิดได้ยากเช่นวัตถุระเบิดแบบหนืด (Emulsion Explosive) บางชนิด สารประกอบระเบิดนี้กฎหมายของประทศต่างๆ มักจะมีความเข้มงวดในการควบคุมการขนส่ง น้อยกว่าวัตถุระเบิดแรงสูง เช่นแอมโมเนียมไนเตรท Ammonium nitrate จัดเป็น สารระเบิด (Blasting Agent) เนื่องจาก แอมโมเนียมไนเตรทที่ยังไม่ได้ผสมกับน้ำมันดีเซลจะไม่สามารถกระตุ้นให้ระเบิดได้ จึงมีความปลอดภัยในการขนส่งมากกว่า

แอมโมเนียมไนเตรทผสมน้ำมันดีเซลหรือแอนโฟ ( ANFO : Ammonium Nitrate and Fuel Oil )

วัตถุระเบิดทุกชนิดประกอบด้วยสารประกอบที่ให้ออกซิเจนอย่างรวดเร็วและเชื้อเพลิง ในการพัฒนาการผลิตในช่วงเริ่มต้น มีการใช้แอมโมเนียมไนเตรทผสมกับเชื้อเพลิงแข็งเช่น ฝุ่นของถ่านหินแต่ ได้ผลการระเบิดไม่ดีเท่าที่ควร เนื่องจากผงถ่านได้สูญหายไประหว่างการขนส่งและให้ผลการระเบิดโดยรวมไม่ดีพอ ได้มีการค้นพบการใช้น้ำมันดีเซลผสมกับแอมโมเนียมไนเตรทที่เป็นเกล็ดหรือเป็นรูพรุน ให้ผลการระเบิดที่ดีเยียมหากเปรียบเทียบกับราคาและประสิทธิภาพแล้ว ถือได้ว่า ANFO เป็นวัตถุระเบิดที่นิยมใช้กันมากที่สุดในปัจจุบัน ANFO ผลิตแก๊สที่มีพลังในการระเบิดมหาศาล มีความเร็ว และความแรงในการระเบิดปานกลาง พลังในการระเบิดมีมากขึ้นเมื่อขนาดของเส้นผ่าศูนย์กลางของรูระเบิดเพิ่มขึ้น ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพในการระเบิดของ ANFO มีดังนี้

- ขนาดและการกระจายตัวของ แอมโมเนียมไนเตรท (Particle size and distribution)

- ปริมาณน้ำมันดีเซลในแอมโมเนียมไนเตรท (Fuel oil content)

- การอัดแน่นในรูเจาะ และการอุดรูระเบิด (Degree of confinement)

- ขนาดของรูระเบิด (Column diameter)

- ชนิดและปริมาณของไพรมเมอร์ (Priming)

- ความชื้น (Moisture)

- ชนิด ปริมาณและการกระจายตัวของสายชนวนระเบิด ( Detonating cord downline ) และระเบิดแรงสูงอื่นๆที่ใช้ในการกระตุ้นการระเบิด

Favorite Books

แอมโมเนียมไนเตท ผลิตขึ้นจากการผสมของกรดดินประสิวและแอมโมเนีย จากนั้นจึงทำให้สารละลายระเหยและกลายเป็นของแข็งมีลักษณะเป็นรูพรุน ( Prill ) เป็นก้อนหรือเป็นเกล็ด

แอมโมเนียมไนเตทที่ใช้ในการระเบิด ที่เหมาะแก่การใช้ในการระเบิดควรมีคุณสมบัติต่างๆ ดังนี้

- การกระจายตัวของขนาดเม็ดปุ๋ยต้องเป็นเม็ดละเอียดสม่ำเสมอ ( Size Distribution )

ขนาดโตกว่า 2.5 มม. ไม่เกิน 5 %

ขนาด 0.5-2.5 มม. ไม่ต่ำกว่า 90 %

ขนาดเล็กกว่า 0.5 มม. ไม่เกิน 5 %

- ความชื้นต่ำ ไม่เกิน 0.3 %

- สารเคลือบผิว 1.3-3 % โดยน้ำหนัก

- ความหนาแน่น 0.70-0.90 กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตร

- ต้องมีเนื้อร่วนไม่จับกันเป็นก้อน และมีการไหลตัวได้ดี

- การดูดซึมน้ำมันดีเซล 7-12 %

- มีปริมาณ ไนโตรเจน ( Nitrogen content ) ไม่น้อยกว่า 34 % โดยน้ำหนัก

แอมโมเนียมไนเตรท เป็นสารที่ดูดความชื้นได้ดี การบรรจุหีบห่อจึงควรป้องกันไม่ให้มีอากาศเข้าไปได้ ไม่ควรแกะภาชนะบรรจุ แอมโมเนียมไนเตรท หากยังไม่ถึงเวลาใช้งาน เพราะเมื่อมันดูดความชื้นเข้าไปทำให้ประสิทธิภาพในการระเบิดต่ำลง ขณะเดียวกันไม่ควรใช้ตะขอเกี่ยวกระสอบ หรือทำให้กระสอบทะลุเพราะเมื่อมีอากาศเข้าไปได้ แอมโมเนียมไนเตรทจะเริ่มดูดความชื้น

แอมโมเนียมไนเตรท เมื่อยังไม่ได้ผสมกับน้ำมันดีเซล จะไม่มีคุณสมบัติเป็นวัตถุระเบิด แต่เมื่อผสมกับน้ำมันดีเซลดีเซลในอัตราส่วน ที่เหมาะสมจะมีอนุภาพในการะเบิดเทียบเท่าระเบิดแรงสูงชนิดอื่น เมื่อบวกกับราคาทีต่ำเมื่อเปรียบเทียบกับวัตถุระเบิดแรงสูง อื่นๆ แอมโมเนียมไนเตรท ผสมน้ำมันดีเซล จึงเป็นวัตถุ ที่เป็นที่นิยมใช้ในงานเหมืองแร่และเหมืองหิน แพร่หลายที่สุดทั่วโลก

แอมโมเนียมไนเตรท ที่มีความหนาแน่นต่ำคือมีความหนาแน่นระหว่าง 0.70-0.75 กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตร ให้พลังในการระเบิดต่ำกว่า แอมโมเนียมไนเตรท ที่มีความหนาแน่นสูง และสามารถจุดระเบิดได้ง่ายกว่า จึงนิยมใช้กับการระเบิดในรูระเบิดขนาดเล็ก ซึ่งมักให้ผลการระเบิด ดีกว่าแอมโมเนียมไนเตรทที่มีความหนาแน่นสูง

อัตราส่วนโดยน้ำหนักที่พอดี ของการผสมกันระหว่าง แอมโมเนียมไนเตรท และน้ำมันดีเซล ที่ทำให้เกิดพลังในการระเบิดมากที่สุด คืออัตราส่วน แอมโมเนียมไนเตรท ต่อ น้ำมันดีเซล เท่ากับ 94.3% : 5.7 % สัดส่วนที่แตกต่างไปกว่านี้จะทำให้พลังในการระเบิดของ ANFO ลดน้อยลง ตารางข้างล่างนี้ แสดงผลของการผสมน้ำมันดีเซลใน แอมโมเนียมไนเตรท ที่อัตราส่วนต่างๆกัน มีข้อสังเกตว่าการผสมน้ำมันดีเซลในอัตราส่วนน้อยเกินไป พลังในการระเบิดของ ANFO จะสูญเสียไปมากกว่าผสมน้ำมันมากเกินไป